Hủ tục đám cưới thời mở cửa bây giờ liệu có còn là niềm chung vui, hay chỉ là một hình thức “kinh doanh” đặc biệt của nhà tổ chức, có chi có thu, có lỗ có lãi mà lãi là mục tiêu còn lỗ là kết quả, chỉ béo cho nhà hàng.

Tôi và có thể có nhiều người khác từng là người đi mời cưới và cũng từng là người được mời dự tiệc cưới. Nhân đây tôi cũng xin được bày tỏ một chút tâm tư.

Đối với tâm trạng người đi mời: Cái trước tiên là rất mệt mỏi. Mệt mỏi vì phải tính toán cần mời ai, không mời ai. Không mời thì lại sợ bị trách cứ là khinh thường, còn mời thì lại cho là bầy biện kiếm lời hoặc sợ người ta không đến thì ế cỗ mất. Cái mệt mỏi tiếp theo là cuộc hành trình đi đưa thiệp mời. Gửi qua người khác thì cho là khiếm nhã còn trao tận tay thì phải đi mất một quãng đường khá là dài với thời gian không ít.

Đối với tâm trạng người được mời: Cũng chẳng lấy làm vinh hạnh gì cho lắm. Có đám chẳng có chút dây mơ dễ má gì, cũng chẳng có thân thuộc quen biết gì, người ta chỉ nghe có mỗi cái tên mình thôi cũng gửi thiệp đến mời. Không đi dự thì áy náy, còn đi dự thì quá vô duyên. Mà khi đi dự phải bỏ phiếu với cái phong bì bao nhiêu tiền. Ít thì người ta lỗ cỗ mất, còn nhiều thì túi tiền có hạn.

Đối với tâm trạng người chủ tiệc: Chẳng thấy thoải mái chút nào. Đứng đón khách phải nhe răng cả buổi, luôn miệng mời chào và bắt tay qua loa cho kịp. Khách vào tiệc thì chủ đi chạm cốc một vòng lấy lệ rồi mặc xác khách ăn uống thế nào thì mặc kệ, khen hay chê do nhà hàng phải chịu. Đến khi khách ra về lại đứng đón cửa để tiễn khách. Nhìn chung không còn nhớ rõ mặt khách nữa.

Đối với tâm trạng khách ăn tiệc: Các loại khách của các ông, của các bà, của các con lũ lượt đến ăn xong rồi đi chẳng khác nào người từ tứ xứ vào nhà hàng ăn món bắt buộc. Nếu được ngồi chung người quen biết thì còn được thoải mái một chút, chẳng may phải ghép với mâm chẳng quen ai thì thật là tai hoạ, nuốt chẳng trôi gì. Nghĩ thêm một chút mới thấy cảm giác người đến dự chỉ như là để giải quyết mâm cỗ sao cho khỏi ế, hết món xong thì về.

Như thế đó với hủ tục đám cưới thời mở cửa bây giờ liệu có còn là niềm chung vui hay không, hay chỉ là một hình thức “kinh doanh” đặc biệt của nhà tổ chức, có chi có thu, có lỗ có lãi mà lãi là mục tiêu còn lỗ là kết quả, chỉ béo cho nhà hàng bởi bao nhiêu tiền mừng đổ vào nhà hàng tuốt.

Hoàng Ngọc Thịnh